ابن سيار ابو ماهر موسى بن يوسف بن سيار طبيب ايرانى در عصر آل بويه ، على بن مجوسى شاگرد او بوده و خود او در طب تأليفاتى داشته و در شيراز مىزيسته است . ابن سينا ابو على حسين بن عبد الله بن سينا كه در مغرب زمين به نام آويس [ آويسنا ] معروف است . بنابر مفهوم جامعيت بر علوم كه از زمان نخستين حكماى يونان سنت شده بود ، ابن سينا فلسفه را با تحقيق در طبيعت متحد كرد و كمال انسان را در علم و در عمل هردو مىدانست و به علاوه هم فيلسوفى نامدار بود و هم پزشكى عالىمقدار . انتقال علوم يونانى توسط مسلمانان و ترجمه آثار عربى به لاتين نخستين « رنسانس » يعنى تجديد حيات علمى را در جنوب اروپا سبب شد . دو اثر ابن سينا ، « شفا » و « قانون » وى را در اروپا به صورت استاد بىبديل طب و علوم طبيعى و فلسفه درآورد . از قرن دوازدهم تا شانزدهم پايه‌هاى علمى و عملى پزشكى تعليمات ابن سينا بود . با آثار ابو بكر محمد بن زكرياى رازى نيز آشنا بودند و او را طبيب معالجى بهتر از ابن سينا مىشمردند . ولى « قانون » مجموعهء تعليمى بىنظير به شمار مىرفت كه اساس طب شرق و غرب بود . ابن سينا در همدان دو مرتبه به وزارت شمس الدوله پسر فخر الدوله ديلمى نايل آمد ( ما بين سالهاى 405 تا 412 ه . ق . ) بعد از فوت شمس الدوله و جلوس پسرش سماء الدوله ( 412 ه . ق . ) شيخ به اصفهان رفت و به خدمت علاء الدوله بن كاكويه پيوست و از خواص نديمان و مقربان وى گرديد و بسيارى از كتابهاى خود را به نام او نوشت و تا آخر عمر در خدمتش به سر برد ولى هيچ‌گاه وزارت او را ننمود . ابو على سينا سرانجام در سفرى كه همراه علاء الدوله كاكويه به همدان مىشد در راه بيمار گرديد و سرانجام در همدان جهان را بدرود گفت و در همانجا به خاك سپرده شد . ( 428 هجرى قمرى ) . ابن طقطقى صفى الدين محمد بن على مورخ عراقى ظاهرا اندكى پس از تصرف بغداد به دست مغولان به دنيا آمد كه از آن‌چنان سخن نمىگويد كه خود شاهد عينى بوده باشد . پدر وى « تاج الدين على بن محمد بن رمضان » كه رئيس نقيبان علوى به شمار مىرفت ، ثروت و نفوذ فراوان كسب كرده بود ، ولى در توطئه‌اى كه بر ضد علاء الدين جوينى و برادر وى شمس الدين جوينى طرح ريخته بود جان و مال خود را از كف داد . ابن طقطقى نيز نقيب علويان شد ، ولى ميدان اقتدار و نفوذ او محتملا از پدرش كمتر بود . ظاهرا در عراق و آذربايجان بسيار سفر كرد ، و در يكى از اين سفرها هنگامى كه در سر راه تبريز در موصل اقامت كرده بود ، كتاب تاريخ الفخرى خود را براى فخر الدين عيسى بن ابراهيم موصلى تأليف كرد . كتاب مشتمل است بر بحث مختصرى در آداب سلطنت و شرح‌حال خلفا تا مستعصم ، و در پى هركدام ترجمه حالى از وزيران خليفه مورد بحث آمده است . ابن عبّاد ابو القاسم اسماعيل بن عباد بن عباس بن عباد بن احمد بن ادريس . وزير و اديب دورهء آل بويه ملقب به كافى الكفات ولى اغلب معروف به صاحب بوده است .